Katten zijn van nature hele zindelijke dieren en leren van jongs af aan al om alles keurig op de kattenbak te doen. Dus als uw kat meer dan een keer op een rare plaats plast (terwijl hij/zij wel gecastreerd/gesteriliseerd is), is dit vreemd en is het verstandig om meteen in actie te komen. Het kan te maken hebben met een medisch blaasprobleem, maar ook gedrag speelt een grote rol bij het in huis plassen.
De eerste stap is altijd een urine onderzoek om vast te stellen of het iets medisch is.
Urine opvangen bij een kat kan op verschillende manieren. Men kan er een schoteltje onder houden als de kat plast. Bij katten die voorspelbaar zijn in het moment van plassen (bijv net na het verschonen van de bak of meteen ’s ochtends bij het wakker worden) , lukt dit wel. Ook kunnen er, i.p.v. kattengrit, speciale plastic korrels (bij ons verkrijgbaar) in de kattenbak gebruikt worden. Deze vervangen tijdelijk het kattengrit en absorberen geen urine. Breng de urine zo snel mogelijk (binnen 6 uur) naar de praktijk en bewaar het tot die tijd in de koelkast.
Blaasgruis
Een oorzaak voor een blaasprobleem kunnen kristallen(= blaasgruis)in de urine zijn. Dit wordt vastgesteld door urine onder de microscoop te bekijken. De meest voorkomende kristallen zijn struviet- en calciumoxalaatkristallen. Doordat deze kristallen scherp zijn en irritatie geven, zit er ook bloed in de urine. Calciumoxalaatkristallen kunnen ook samengaan met een nierprobleem.
Omdat blaasgruis kan samenklonteren, kan er zelfs een propje vormen. Bij katers (smalle plasbuis) kan dit een groot risico zijn, omdat zij zo een verstopte plasbuis kunnen krijgen en dan niet meer kunnen plassen. Dergelijke katers proberen dan telkens te plassen zonder dat er urine komt.
Dit is beslist een spoedgeval, dus neem dan direct contact op met de praktijk!
Poezendames hebben een brede plasbuis, zij kunnen wel blaasgruisproblemen hebben, maar daar niet verstopt van raken.
Bij blaasgruis zien we: veelvuldig kleine beetjes plassen, onrust tijdens het plassen en op vreemde plaatsen plassen buiten de kattenbak en vaak duidelijk bloed in de urine.
Blaasgruis wordt bevorderd door weinig drinken, het lang ophouden van de urine en overgewicht.
Blaasgruis wordt verholpen door een speciaal dieetvoer (dat de vorming van kristallen voorkomt) en door de kat heel veel water te laten drinken.
Blaasstenen
Blaasstenen ontstaan door samenklontering en vasthechten van kristallen, die zo een steen vormen.
De meest voorkomende stenen bij katten zijn struviet- en calciumoxalaatstenen. Deze laatste gaan soms samen met een nierprobleem.
Een aantal factoren kunnen de vorming van blaasstenen beïnvloeden: de zuurgraad (pH) van de urine, onvoldoende vochtopname en daardoor geconcentreerde urine, het lang ophouden van urine en overgewicht.
Oxalaatstenen moeten operatief verwijderd worden, waarbij daarna een preventief dieet wordt ingezet. Struvietstenen kunnen vaak met alleen een dieet verholpen worden doordat ze dan oplossen.
Blaasontsteking
Katten hebben zelden een blaasontsteking door een bacteriële infectie (zoals wij mensen vaak hebben). Daarom geeft antibiotica meestal geen verbetering. Als er wel een bacteriële ontsteking wordt vermoed, kan dit met een kweek van de urine onderzocht worden.
Meestal is er bij een ontsteking sprake van een geïrriteerde blaaswand/plasbuis en kramp, waardoor ze op de urine gaan persen, waardoor het probleem in stand gehouden wordt. Dit kan ook gepaard gaan met bloedverlies in de urine. Dit wordt ook wel idiopathische cystitis genoemd.
De oorzaak is niet geheel bekend maar stress speelt een grote rol. De behandeling is een pijnstiller/ontstekingsremmer en het advies is om de kat veel te laten drinken. Ook wordt er gekeken of stress de oorzaak kan zijn en wat er aan gedaan kan worden om stressprikkels te voorkomen.
Gedrag
Katten kunnen ook in huis plassen omdat ze het ergens niet mee eens zijn of iets eng vinden.
Oorzaken kunnen heel divers zijn: verhuizing, nieuwe kat erbij, veranderde gezinssamenstelling, een nieuwe buurtkat in de tuin (of slechts zichtbaar door het raam), probleem met de ( elektrische!) kattenbak etc. Maar voordat je echt kan zeggen dat het in huis plassen een gedragsprobleem is, moet de urine nagekeken worden: alleen als die normaal is, mag je zeggen dat het met gedrag te maken heeft.
Als dat zo is, is het verstandig om er meteen iets aan te doen. Als niet meteen duidelijk wat de oorzaak van de stress kan zijn, is ons advies om contact op te nemen met een kattengedragstherapeut. Hoe sneller het probleem onderkent wordt, des te sneller kan het ongewenste gedrag opgelost worden.
Meer drinken
- Als uw kat een blaasontsteking heeft krijgt u het advies om hem meer te laten drinken.
- Maar hoe doet u dat? Hier wat tips die misschien kunnen helpen.
- Blaasdieet: als er bij uw kat blaasstenen of blaasgruis is geconstateerd, krijgt de kat een speciaal dieet mee. Dit zorgt er tevens voor dat de kat meer gaat drinken.
- Geef blikvoer: hier zit al meer vocht in en er kan evt. nog extra water toegevoegd worden.
- Zet op vreemde plekken in huis verschillende bakjes water neer, katten drinken het liefst op nieuwe plekken. Katten drinken liever niet op dezelfde plek waar ze eten, zet daarom voer- en waterbak niet naast elkaar.
- Een drinkfontein: katten zijn erg geïnteresseerd in het stromende water en drinken zo meer. Ook handig voor katten die het liefst uit de kraan drinken.
- Doe iets lekkers door het water voor de smaak, waardoor ze meer gaan drinken, bijv. Hydracare zakjes, kattenmelk, een beetje gelei van zacht voer of vocht van vis uit blik.
Stress verminderen
- Bij blaasproblemen, die te maken hebben met het gedrag van de kat en stress, hier een aantal tips om stressprikkels minimaal te houden.
- Zorg voor voldoende kattenbakken, de regel is : aantal bakken= het aantal katten + 1 bak extra.
- En dan niet allemaal naast elkaar maar op verschillende plekken in huis. Katten plassen en poepen liever niet op dezelfde plek.
- Zorg dat er altijd een bak is zonder deksel en zet de kattenbak op een rustige plek.
- Wissel niet te vaak van grit en als u dat wel wil doen, meng het dan en ga geleidelijk over op het nieuwe grit. Bij seniorkatten is een dunne laag grit beter dan een dikke laag.
- Neem nooit grit met een (voor ons prettig) geurtje: katten vinden dit erg vies.
- Zorg voor een goede hygiëne: schep dagelijks poep en plas uit de bak (klontvormend grit maakt dit heel eenvoudig) en maak minimaal 1 maal per week de hele bak goed schoon. Als schoonmaakmiddel is vloeibare groene zeep erg geschikt: het neutraliseert urinelucht en geeft geen scherpe geurtjes.
- Feliway: dit is een verdamper op basis met feromonen met voor de kat geruststellende werking.
- Laat de kat geleidelijk wennen aan een evt. nieuwe huisgenoot. Zet ze niet meteen bij elkaar dit kan problemen geven.
- Neem op tijd contact op met een kattengedragsdeskundige als er problemen zijn: www.tinley.nl.
Belangrijk is om meteen in actie te komen als uw kat in huis plast: dus vang urine op en breng dit langs!